پرش به محتوا
الماس آلومینیوم

مقاله فنی

گرانول آلومینیوم و نقش آن در اکسیژن‌زدایی فولاد

۳ مهر ۱۴۰۵

گرانول آلومینیوم و نقش آن در اکسیژن‌زدایی فولاد

در فولادسازی، اکسیژن حل‌شده در فولاد مذاب باید پیش از ریخته‌گری کنترل شود؛ در غیر این صورت هنگام انجماد، حباب و ناخالصی اکسیدی ایجاد می‌کند. آلومینیوم یکی از مؤثرترین عناصر برای این کار است و به شکل گرانول یا نیمکره به مذاب افزوده می‌شود.

چرا آلومینیوم؟

آلومینیوم میل ترکیبی بسیار زیادی با اکسیژن دارد. با افزودن آن به فولاد مذاب، اکسیژن به صورت اکسید آلومینیوم (Al2O3) درمی‌آید که بخش زیادی از آن به سرباره منتقل می‌شود. فولادی که این‌گونه اکسیژن‌زدایی کامل شده، «فولاد آرام» (Killed Steel) نامیده می‌شود. آلومینیوم همچنین به کنترل اندازه دانه فولاد کمک می‌کند.

چرا به شکل گرانول و نیمکره؟

شکل و وزن یکنواخت، افزودن دقیق و قابل محاسبه را ممکن می‌کند. نیمکره‌ها با چگالی و ابعاد مناسب از سرباره عبور می‌کنند و بهتر در مذاب جذب می‌شوند.

مشخصات گرانول آلومینیوم الماس

  • خلوص آلومینیوم بین ۸۰ تا ۹۹ درصد؛ تولید عمده با خلوص ۹۶ و ۹۷ درصد
  • قطر نیمکره حدود ۷۰ میلیمتر
  • وزن تقریبی هر عدد ۲۵۰ گرم
  • بسته‌بندی ۵۰ کیلوگرمی و جامبو بگ ۵۰۰ و ۱۰۰۰ کیلوگرمی

انتخاب خلوص مناسب

خلوص مورد نیاز به فرایند فولادسازی، نوع فولاد و روش محاسبه مصرف بستگی دارد. برای انتخاب و استعلام قیمت گرانول آلومینیوم با واحد فروش الماس تماس بگیرید.

نحوه مصرف گرانول آلومینیوم در فولادسازی

گرانول یا نیمکره آلومینیوم معمولاً هنگام تخلیه فولاد از کوره به پاتیل یا در مرحله متالورژی پاتیلی افزوده می‌شود. مقدار مصرف بر اساس اکسیژن حل‌شده در فولاد، نوع فولاد و مقدار آلومینیوم باقی‌مانده مورد نیاز در محصول نهایی محاسبه می‌شود. بخشی از آلومینیوم صرف واکنش با اکسیژن می‌شود و بخشی دیگر به صورت آلومینیوم محلول در فولاد باقی می‌ماند که برای کنترل اندازه دانه اهمیت دارد.

چون هر نیمکره وزن تقریباً ثابتی دارد، اپراتور می‌تواند تعداد یا وزن مورد نیاز را دقیق‌تر محاسبه و اضافه کند. خلوص یکنواخت هم به این معناست که مقدار آلومینیوم مؤثر در هر بار افزودن قابل پیش‌بینی است و نتیجه اکسیژن‌زدایی از ذوبی به ذوب دیگر تغییر زیادی نمی‌کند.

اثر خلوص بر مصرف و هزینه

گرانول با خلوص بالاتر، آلومینیوم مؤثر بیشتری در هر کیلوگرم دارد، اما گران‌تر است. گرانول با خلوص کمتر ارزان‌تر است ولی برای رسیدن به همان نتیجه مقدار بیشتری مصرف می‌شود و عناصر همراه آن هم وارد فولاد می‌شوند. بنابراین انتخاب اقتصادی، به قیمت هر واحد آلومینیوم مؤثر و حساسیت فولاد تولیدی به عناصر همراه بستگی دارد. بسیاری از فولادسازها با چند آزمایش در خط تولید، خلوص بهینه را برای فرایند خود تعیین می‌کنند.

پرسش‌های رایج درباره گرانول آلومینیوم

تفاوت گرانول و نیمکره آلومینیوم چیست؟

هر دو برای اکسیژن‌زدایی استفاده می‌شوند. گرانول ذرات کوچک‌تر و نامنظم‌تری دارد و نیمکره قطعات یکنواخت با وزن مشخص است که افزودن آن دقیق‌تر است و بهتر از سرباره عبور می‌کند.

گرانول آلومینیوم را چگونه نگه‌داری کنیم؟

در محل خشک و سرپوشیده. رطوبت روی گرانول هنگام افزودن به فولاد مذاب خطرناک است و هیدروژن وارد مذاب می‌کند.

بسته‌بندی گرانول الماس چگونه است؟

کیسه‌های ۵۰ کیلوگرمی و جامبو بگ‌های ۵۰۰ و ۱۰۰۰ کیلوگرمی، متناسب با روش حمل و مصرف در فولادسازی.

چه فولادهایی با آلومینیوم اکسیژن‌زدایی می‌شوند؟

بسیاری از فولادهای ساختمانی، فولادهای ورق برای کشش عمیق و فولادهای کیفی که به ساختار ریزدانه و اکسیژن بسیار کم نیاز دارند، با آلومینیوم یا ترکیبی از آلومینیوم و سیلیسیم اکسیژن‌زدایی می‌شوند. نوع فولاد و روش ریخته‌گری (مداوم یا شمش) تعیین می‌کند که چه مقدار آلومینیوم باقی‌مانده مجاز است.

آیا گرانول برای مصارف دیگر هم کاربرد دارد؟

بله؛ گرانول آلومینیوم در برخی واکنش‌های گرماده (آلومینوترمی)، تولید فروآلیاژها و برخی فرایندهای شیمیایی هم استفاده می‌شود. برای این مصارف، اندازه ذره و خلوص باید با فرایند هماهنگ شود.

همه مقالات