خواص مکانیکی بسیاری از آلیاژهای آلومینیوم با عملیات حرارتی چند برابر میشود. کدی که بعد از شماره آلیاژ میآید (مثلاً 6061-T6) دقیقاً نشان میدهد قطعه چه عملیاتی را پشت سر گذاشته است.
کدام آلیاژها عملیات حرارتیپذیرند؟
آلیاژهای سریهای 2xxx، 6xxx و 7xxx و آلیاژهای ریختگی مانند A356 با سختکاری رسوبی مستحکم میشوند. سریهای 1xxx، 3xxx و 5xxx عملیات حرارتیپذیر نیستند و با کار سرد (نورد، کشش) سخت میشوند.
مراحل سختکاری رسوبی
- عملیات انحلال: گرم کردن تا دمای بالا برای حل شدن عناصر آلیاژی در زمینه آلومینیوم.
- کوئنچ: سرد کردن سریع برای حفظ محلول فوقاشباع.
- پیرسازی: طبیعی (در دمای اتاق) یا مصنوعی (در دمای کنترلشده) تا ذرات ریز رسوب کنند و استحکام بالا برود.
کدهای تمپر رایج
| کد | معنی |
|---|---|
| F | همانگونه که تولید شده (بدون کنترل ویژه) |
| O | آنیلشده؛ نرمترین حالت |
| H | کارسختشده (برای آلیاژهای غیرعملیاتحرارتیپذیر)، مانند H14 |
| T4 | عملیات انحلال + پیرسازی طبیعی |
| T5 | سرد شدن پس از شکلدهی داغ (مثلاً اکستروژن) + پیرسازی مصنوعی |
| T6 | عملیات انحلال + پیرسازی مصنوعی؛ حداکثر استحکام رایج |
| T7 | انحلال + فراپیرسازی برای پایداری ابعادی یا مقاومت به خوردگی تنشی |
برای انتخاب آلیاژ ریختگی قابل عملیات حرارتی، از ابزار انتخاب آلیاژ استفاده کنید.