آلومینیوم با چند روش اصلی ریختهگری میشود. انتخاب روش به تیراژ، اندازه و پیچیدگی قطعه، دقت ابعادی و خواص مورد نیاز بستگی دارد و هر روش، آلیاژهای مناسب خودش را دارد.
ریختهگری ماسهای
مذاب در قالب ماسهای ریخته میشود. هزینه قالب پایین است و برای قطعات بزرگ، تیراژ کم و نمونهسازی مناسب است؛ اما دقت ابعادی و کیفیت سطح کمتری دارد. آلیاژهای رایج: LM4، LM27، A356.
ریختهگری ثقلی (قالب فلزی دائمی)
مذاب با نیروی وزن خود در قالب فلزی ریخته میشود. سرعت انجماد بیشتر، ساختار ریزتر و خواص مکانیکی بهتری نسبت به ماسهای میدهد و برای تیراژ متوسط اقتصادی است. آلیاژهای رایج: A356، AS7G03، AlSi9Mg، LM6.
ریختهگری کمفشار
مذاب با فشار کم گاز از پایین به داخل قالب رانده میشود؛ پر شدن آرام و کنترلشده، قطعات سالم با تخلخل کم میدهد. روش اصلی تولید رینگ آلومینیومی با آلیاژ A356.
ریختهگری تحت فشار (دایکست)
برای تیراژ بسیار بالا و قطعات جدار نازک دقیق؛ آلیاژهای ADC12، A380 و A413. راهنمای کامل دایکست آلومینیوم.
جمعبندی
برای انتخاب آلیاژ بر اساس روش ریختهگری از ابزار انتخاب آلیاژ الماس استفاده کنید و با عیوب رایج ریختهگری آشنا شوید.
مقایسه روشها در یک نگاه
| روش | هزینه قالب | تیراژ مناسب | دقت و سطح | عملیات حرارتی |
|---|---|---|---|---|
| ماسهای | کم | کم تا متوسط | متوسط | ممکن |
| ثقلی | متوسط | متوسط | خوب | ممکن |
| کمفشار | متوسط تا زیاد | متوسط تا زیاد | خوب | ممکن |
| دایکست | زیاد | زیاد | بسیار خوب | معمولاً نه |
روشهای دیگر ریختهگری آلومینیوم
ریختهگری دقیق (ریختهگری با موم): مدل مومی با پوسته سرامیکی پوشانده میشود و پس از خروج موم، مذاب در آن ریخته میشود. دقت ابعادی و کیفیت سطح بسیار بالایی دارد و برای قطعات کوچک و پیچیده، بهویژه در صنایع هوافضا و پزشکی، استفاده میشود.
ریختهگری با فوم فداشونده: مدل از فوم پلیاستایرن ساخته و در ماسه بدون چسب قرار داده میشود؛ مذاب فوم را بخار میکند و جای آن را میگیرد. برای قطعات پیچیده مانند سرسیلندر و بلوک موتور در برخی کارخانهها استفاده میشود.
ریختهگری گریز از مرکز: قالب با سرعت میچرخد و نیروی گریز از مرکز مذاب را به دیوارهها میراند. برای قطعات استوانهای مانند بوش و حلقه مناسب است.
اسکوئیز کستینگ: مذاب با سرعت کم وارد قالب میشود و سپس فشار بسیار زیادی در حین انجماد به آن اعمال میشود. قطعات تقریباً بدون تخلخل و قابل عملیات حرارتی به دست میآیند.
پرسشهای رایج درباره روشهای ریختهگری آلومینیوم
برای ۵۰۰ قطعه کدام روش اقتصادیتر است؟
معمولاً ریختهگری ثقلی یا ماسهای؛ هزینه قالب دایکست در این تیراژ سرشکن نمیشود. انتخاب نهایی به اندازه و پیچیدگی قطعه هم بستگی دارد.
آیا یک آلیاژ در همه روشها کار میکند؟
برخی آلیاژها مانند LM6 در چند روش قابل استفادهاند، اما هر روش آلیاژهای بهینه خود را دارد؛ مثلاً ADC12 برای دایکست و A356 برای کمفشار و ثقلی.
چرا قطعات ریختهگری ثقلی خواص بهتری از ماسهای دارند؟
قالب فلزی گرما را سریعتر از ماسه از مذاب میگیرد. انجماد سریعتر ساختاری ریزتر با بازوهای دندریتی کوتاهتر ایجاد میکند که استحکام، ازدیاد طول و مقاومت خستگی بیشتری دارد. سطح قطعه هم صافتر و ابعاد آن دقیقتر است؛ در نتیجه ماشینکاری کمتری لازم است.
کیفیت شمش در کدام روش اهمیت بیشتری دارد؟
در همه روشها مهم است، اما در قطعات ایمنی که با روش کمفشار یا ثقلی و عملیات حرارتی T6 تولید میشوند، حساسیت به آهن، هیدروژن و آخال بیشتر است. در دایکست هم شمش تمیز، تخلخل و عیوب سطحی را کم میکند و عمر قالب را افزایش میدهد. انتخاب گرید درست و برگه آنالیز معتبر برای هر روش، اولین گام کنترل کیفیت است.




