آلومینیوم مصرفی صنایع از دو مسیر تأمین میشود: آلومینیوم اولیه که از سنگ معدن به دست میآید و آلومینیوم ثانویه که از ذوب و تصفیه قراضه و ضایعات تولید میشود. شناخت تفاوت این دو، به انتخاب درست شمش کمک میکند.
آلومینیوم اولیه
زنجیره تولید آلومینیوم اولیه از استخراج بوکسیت شروع میشود، با تولید آلومینا ادامه پیدا میکند و در کارخانه ذوب با الکترولیز آلومینا به فلز آلومینیوم میرسد. این فرایند برق بسیار زیادی مصرف میکند و محصول آن آلومینیوم با خلوص بالا (مثلاً گرید P1020) است.
آلومینیوم ثانویه
در تولید ثانویه، قراضه و ضایعات آلومینیوم دستهبندی، ذوب و تصفیه میشوند و با تنظیم ترکیب شیمیایی به شمش آلیاژی تبدیل میشوند. ذوب مجدد آلومینیوم تنها بخش کوچکی از انرژی تولید اولیه (حدود ۵ درصد) را مصرف میکند و آلومینیوم بدون افت خواص، بارها قابل بازیافت است.
مقایسه در یک نگاه
| ویژگی | اولیه | ثانویه |
|---|---|---|
| ماده اولیه | آلومینا (از بوکسیت) | قراضه و ضایعات آلومینیوم |
| مصرف انرژی | بسیار بالا | حدود ۵٪ تولید اولیه |
| خلوص | بالا، ناخالصی کم | وابسته به کیفیت قراضه و تصفیه |
| کاربرد اصلی | ورق، فویل، مفتول، آلیاژسازی | شمش آلیاژی ریختهگری |
کیفیت شمش ثانویه به چه بستگی دارد؟
مهمترین چالش تولید ثانویه، کنترل عناصری مانند آهن، روی و مس است که از قراضه وارد مذاب میشوند. دستهبندی دقیق قراضه، تصفیه و گاززدایی مذاب و آنالیز آزمایشگاهی هر ذوب، تضمین میکند که شمش در محدوده استاندارد گرید مورد نظر قرار بگیرد.
برای دیدن محدوده عناصر هر گرید به جدول آنالیز شمشهای الماس مراجعه کنید. مقاله بازیافت آلومینیوم را هم بخوانید.