پرش به محتوا
الماس آلومینیوم

مقاله فنی

قراضه و ضایعات آلومینیوم؛ انواع، دسته‌بندی و ارزش

۳ مهر ۱۴۰۵

قراضه و ضایعات آلومینیوم؛ انواع، دسته‌بندی و ارزش

ضایعات آلومینیوم یکی از باارزش‌ترین قراضه‌های فلزی است، چون بارها و بدون افت خواص قابل ذوب مجدد است. اما همه قراضه‌ها یکسان نیستند؛ نوع آلیاژ، تمیزی و آلودگی، ارزش هر دسته را تعیین می‌کند.

انواع رایج قراضه آلومینیوم

  • پروفیل و اکستروژن: معمولاً آلیاژهای 6xxx؛ از تمیزترین و باارزش‌ترین دسته‌ها.
  • ورق و فویل: آلیاژهای کارپذیر مختلف؛ بسته به پوشش و رنگ ارزش متفاوت دارد.
  • قوطی نوشیدنی: آلیاژ یکنواخت با لاک و پوشش؛ مناسب بازیافت قوطی به قوطی.
  • قطعات ریختگی (موتور، گیربکس): آلیاژهای پرسیلیسیم؛ ماده اولیه اصلی شمش‌های ریختگی ثانویه.
  • براده و تراشه: سطح ویژه بالا و آلوده به روغن؛ نیاز به خشک و تمیز کردن پیش از ذوب.
  • قراضه مخلوط: ترکیبی از آلیاژها و مواد غیرآلومینیومی؛ کم‌ارزش‌ترین دسته.

چرا دسته‌بندی مهم است؟

عناصری مانند آهن، مس و روی پس از ورود به مذاب به‌سختی حذف می‌شوند. اگر قراضه دسته‌بندی نشود، ترکیب شمش از محدوده استاندارد خارج می‌شود. تولیدکنندگان شمش ثانویه با دسته‌بندی دقیق و آنالیز هر ذوب، این خطر را کنترل می‌کنند.

عوامل مؤثر بر قیمت قراضه

قیمت ضایعات آلومینیوم به قیمت جهانی آلومینیوم (قیمت آلومینیوم امروز)، نوع و تمیزی قراضه، درصد آلودگی و میزان تقاضای ذوب‌خانه‌ها بستگی دارد.

بیشتر بخوانید: بازیافت آلومینیوم.

آماده‌سازی قراضه پیش از ذوب

قراضه‌ای که مستقیم و بدون آماده‌سازی وارد کوره شود، اتلاف فلز، دود و ناخالصی زیادی ایجاد می‌کند. مراحل رایج آماده‌سازی عبارت‌اند از: جداسازی دستی یا مکانیکی آهن، مس، پلاستیک و لاستیک؛ خرد کردن قطعات بزرگ؛ پرس کردن قراضه‌های سبک مانند قوطی و براده به شکل عدل یا بریکت؛ و خشک کردن یا پوشش‌زدایی قراضه روغنی و رنگی در کوره‌های پیش‌گرم. جداکننده‌های مغناطیسی آهن را جدا می‌کنند و جداکننده‌های جریان گردابی، آلومینیوم را از مواد غیرفلزی تفکیک می‌کنند.

براده و تراشه به دلیل سطح زیاد، هنگام ذوب سریع اکسید می‌شوند. برای کاهش اتلاف، این قراضه‌ها پس از روغن‌زدایی در کوره‌های مخصوص یا زیر سطح مذاب (با پمپ و گرداب مذاب) ذوب می‌شوند. هرچه قراضه نازک‌تر و آلوده‌تر باشد، بازده فلزی ذوب کمتر است.

آنالیز قراضه

دستگاه‌های آنالیز دستی (XRF یا LIBS) امکان شناسایی سریع آلیاژ قراضه را در محل خرید فراهم کرده‌اند. با این دستگاه‌ها می‌توان پروفیل 6063 را از قطعات ریختگی یا آلیاژهای پرمس جدا کرد و برای هر دسته قیمت مناسب تعیین کرد. پس از ذوب نیز آنالیز کوانتومتری نمونه مذاب، ترکیب دقیق را برای تنظیم آلیاژ مشخص می‌کند.

پرسش‌های رایج درباره ضایعات آلومینیوم

گران‌ترین نوع ضایعات آلومینیوم کدام است؟

معمولاً قراضه تمیز و یکنواخت از یک آلیاژ مشخص، مانند پروفیل تمیز یا برگشتی‌های کارخانه‌ای بدون آلودگی. قراضه مخلوط، رنگی یا روغنی ارزان‌تر است.

چرا رادیاتور آلومینیومی قیمت متفاوتی دارد؟

رادیاتورها اغلب لوله‌های مسی یا اتصالات غیرآلومینیومی دارند که باید جدا شوند؛ میزان تمیز بودن و نوع اتصالات، ارزش آن‌ها را تعیین می‌کند.

آیا براده آلومینیوم ارزش بازیافت دارد؟

بله؛ اما به دلیل روغن و رطوبت و اتلاف بیشتر در ذوب، قیمت آن از قراضه درشت کمتر است. براده خشک و تفکیک‌شده بر اساس آلیاژ، ارزش بیشتری دارد.

قراضه آلومینیوم برای تولید کدام شمش‌ها مصرف می‌شود؟

قطعات ریختگی فرسوده مانند پوسته موتور و گیربکس ماده اولیه اصلی شمش‌های ریختگی مانند ADC12 و A380 هستند، چون سیلیسیم و مس آن‌ها در محدوده این آلیاژهاست. پروفیل تمیز 6063 برای ساخت دوباره بیلت یا تنظیم آلیاژهای کم‌آهن ارزشمند است. قوطی‌ها بیشتر در چرخه قوطی به قوطی برمی‌گردند. دسته‌بندی درست، به هر قراضه اجازه می‌دهد در بهترین مسیر خود مصرف شود و کمترین افت ارزش را داشته باشد.

آیا فروشنده قراضه باید آنالیز ارائه دهد؟

در معاملات بزرگ، خریداران معمولاً نمونه‌برداری و آنالیز می‌کنند و قیمت را بر اساس نتیجه و درصد آلودگی تعیین می‌کنند.

همه مقالات