پرش به محتوا
الماس آلومینیوم

مقاله فنی

آلومینیوم چیست؟ خواص، کاربردها و همه چیز درباره این فلز

۲ مهر ۱۴۰۵

آلومینیوم چیست؟ خواص، کاربردها و همه چیز درباره این فلز

در این مطلب دربارهٔ «آلومینیوم چیست» می‌خوانید.

آلومینیوم (Aluminium) با نماد شیمیایی Al و عدد اتمی ۱۳، فراوان‌ترین فلز پوسته زمین و پرمصرف‌ترین فلز غیرآهنی جهان است. سبکی، مقاومت به خوردگی، رسانایی و قابلیت بازیافت بی‌پایان، آلومینیوم را به فلز اصلی صنایع خودرو، ساختمان، بسته‌بندی و انرژی تبدیل کرده است.

خواص فیزیکی آلومینیوم

ویژگی مقدار
چگالی حدود ۲٫۷۰ گرم بر سانتی‌متر مکعب (حدود یک‌سوم فولاد)
نقطه ذوب (خالص) حدود ۶۶۰ درجه سانتی‌گراد
ساختار بلوری مکعبی با وجوه مرکزدار (FCC)
رسانایی رسانای بسیار خوب گرما و الکتریسیته
مغناطیس غیرمغناطیسی

برای جزئیات بیشتر، مقاله‌های نقطه ذوب آلومینیوم و چگالی آلومینیوم را بخوانید.

چرا آلومینیوم زنگ نمی‌زند؟

سطح آلومینیوم در تماس با هوا بلافاصله با لایه‌ای بسیار نازک و چسبنده از اکسید آلومینیوم پوشیده می‌شود که از فلز زیرین در برابر خوردگی محافظت می‌کند. عملیات آنودایز همین لایه را ضخیم‌تر و مقاوم‌تر می‌کند.

آلومینیوم خالص و آلیاژهای آلومینیوم

آلومینیوم خالص نرم است؛ به همین دلیل بیشتر به صورت آلیاژ با عناصری مانند سیلیسیم، مس، منیزیم، منگنز و روی استفاده می‌شود. آلیاژها به دو گروه کارپذیر (برای ورق، پروفیل و فورج) و ریختگی (برای ریخته‌گری قطعات) تقسیم می‌شوند. با سری‌های آلیاژی آلومینیوم آشنا شوید.

آلومینیوم چگونه تولید می‌شود؟

آلومینیوم از سنگ معدن بوکسیت به دست می‌آید: ابتدا با فرایند بایر به آلومینا تبدیل می‌شود و سپس با الکترولیز هال–هرو به فلز آلومینیوم احیا می‌شود. شرح کامل در مقاله تولید آلومینیوم از بوکسیت آمده است.

کاربردهای آلومینیوم

  • خودروسازی و حمل‌ونقل: قطعات موتور، رینگ، بدنه و محفظه باتری خودروهای برقی
  • ساختمان: پروفیل در و پنجره، نما و سازه‌های سبک
  • برق و انرژی: کابل‌های انتقال، پنل‌های خورشیدی
  • بسته‌بندی: قوطی نوشیدنی و فویل
  • لوازم خانگی، صنایع برودتی و کشتی‌سازی

بازیافت آلومینیوم

آلومینیوم بدون افت خواص بارها قابل بازیافت است و ذوب مجدد آن تنها حدود ۵ درصد انرژی تولید اولیه را مصرف می‌کند. درباره بازیافت آلومینیوم بیشتر بخوانید.

الماس آلومینیوم گلپایگان تولیدکننده شمش آلومینیوم آلیاژی، بیلت و گرانول است. مقالات فنی آلومینیوم را برای همه مفاهیم مرتبط ببینید.

خواص مکانیکی و آلیاژسازی

استحکام کششی آلومینیوم خالص پایین است، اما با افزودن عناصر آلیاژی و عملیات حرارتی یا کار سرد می‌توان آن را چندین برابر کرد. برخی آلیاژهای سری 7xxx پس از عملیات حرارتی به استحکامی نزدیک به فولادهای ساختمانی می‌رسند، در حالی که وزنشان حدود یک‌سوم فولاد است. همین نسبت بالای استحکام به وزن، دلیل اصلی استفاده گسترده آلومینیوم در صنایع حمل‌ونقل است.

آلومینیوم در دماهای پایین ترد نمی‌شود و حتی در دماهای بسیار سرد، انعطاف‌پذیری خود را حفظ می‌کند؛ ویژگی‌ای که آن را برای مخازن گازهای مایع و تجهیزات سرمایشی مناسب کرده است. در مقابل، استحکام آن در دماهای بالا کاهش می‌یابد و برای قطعاتی که در دمای زیاد کار می‌کنند، آلیاژهای ویژه طراحی شده‌اند.

پرسش‌های رایج درباره آلومینیوم

آیا آلومینیوم برای سلامتی مضر است؟

آلومینیوم به طور گسترده در بسته‌بندی مواد غذایی و ظروف آشپزخانه استفاده می‌شود. لایه اکسید سطحی و پوشش‌های داخلی قوطی‌ها تماس مستقیم مواد غذایی با فلز را محدود می‌کنند. برای ظروف پخت، استفاده طبق توصیه سازنده کافی است.

چرا آلومینیوم مغناطیس جذب نمی‌کند؟

آلومینیوم فلزی پارامغناطیس است و آهنربا آن را جذب نمی‌کند. به همین ویژگی، در بازیافت قراضه از جداکننده‌های جریان گردابی برای جدا کردن آلومینیوم از سایر مواد استفاده می‌شود.

تفاوت آلومینیوم و آلومینا چیست؟

آلومینا اکسید آلومینیوم (Al2O3) است؛ پودری سفید که از بوکسیت تولید می‌شود و ماده اولیه تولید فلز آلومینیوم در فرایند الکترولیز است.

آلومینیوم چگونه به دست مشتری صنعتی می‌رسد؟

به شکل شمش برای ریخته‌گری، بیلت برای اکستروژن، اسلب برای نورد و گرانول برای فولادسازی. الماس آلومینیوم شمش آلیاژی، بیلت و گرانول تولید می‌کند.

همه مقالات